2ـ يك مردمي تا خود نيك نباشند از جهان نيكي نبينند ـ2

پايگاه : در تاريخ هندوستان چنين مي‌خوانيم :

در آغاز سده‌ی هفدهم دو كشور فرانسه و انگليس نمايندگيهاي شركتهاي بازرگاني خود را در هندوستان برپا كردند. اين شركتها حق انحصاري بازرگاني و پديد آوردن نيروي پليس در هندوستان را از دولت خود دريافت كرده در آنجا نيز با دادن پيشكش و يا ماليات به پادشاه يا فرمانرواي محلي حق ساختن ساختمانهاي بازرگاني يا بندرگاه را بدست آوردند. ساختمانهاي بازرگاني همان مغازه‌ها ، انبارهاي كالا و خانه‌هاي مأموران بود كه برج و باروي استواري آن را دربر ميگرفت تا در هنگام جنگ با دشمنان بتواند پايداري كند.

پس از مرگ پادشاه هندوستان بنامِ اورنگ زيب (1707) ، كاركنان دولت و پادشاه كه با عنوانهاي نوّاب و راجه شناخته مي‌شدند سر به خودسري برداشته و بجنگ ميان خود پرداختند.

كمپاني فرانسوي لشكري از بوميان آراسته با ياري دادن به اين فرماندار و جنگ با آن ديگري از يكسو آتش جنگ را ميان ايشان افروخته‌تر ميداشت و از سوي ديگر در اين گيرودار به زمينها و داراك ايشان دست مي‌انداخت چنانكه كاريكال و كلكته را ازآن‌ِ خود ساخت و پاينامِ نوّابي گرفت. از سويي ديگر بازرگاني داخلي هند را زير ديده‌باني خود درآورده و بردن كالا از يك بندر به بندري ديگر را خود بدست گرفت.

1ـ يك مردمي تا خود نيك نباشند از جهان نيكي نبينند ـ 1

پايگاه : درپي پیشامدهاي شهريور1320 لشكرهاي دو دولت انگليس و روس به كشور ما درآمدند و در بهمن ماه همان سال پيماني ميان ايشان با دولت ايران بسته شد و دو سو تعهداتي را تا پايان جنگ بگردن گرفتند. درباره‌ی اين پيمان ، خوانندگاني از روزنامه‌ی پرچم پرسشهايي كرده‌اند كه كوتاهشده‌ی پاسخ او را در پايين مي‌بينيم :

... كنون بايد كاري كرد كه ديگر دچار چنين پيماني نشد. آنچه مي‌بايد كرد اينست ، و اين كار با آه و ناله ، و گله و فرياد ، و بدگويي از اين و از آن نشود. از گوش دادن به راديو برلن نتيجه‌اي نباشد ، از فرياد « يا مرگ يا استقلال» كشيدن شاهرخ بهرام [مجري همان راديو] سودي بدست نيايد. اينها همه باد هوا شود و از ميان رود و درد و گرفتاري همچنان بماند.

اينها چيزهاييست كه از چهل سال باز مي‌آزماييد. تاكنون چه سودي ديده‌ايد كه پس از اين توانيد ديد؟!.

بدانيد اي ايرانيان ، از اكنون كه اين پيمان بسته شده دو راه بروي شما باز است كه مي توانيد هر كدام را كه ميخواهيد پيش گيريد : يكي آنكه همچنان كه هستيد باشيد ، و چند روزي از پيمان بد گوييد و گله كنيد ، و بخشم آييد و تندي نشان دهيد و ... دل خوش گردانيد. چند روزي با اينها بسر دهيد و بگفته‌ی روزنامه‌ها « اظهار احساساتي» كنيد و پس از آن فراموش گردانيد و پي كار و هوس خود باشيد ، و شاعر بقافيه سازي و رمان‌نويس به افسانه‌بافي ، و آخوند بمردم‌فريبي ، و روزنامه‌نويس به سودجويي ، و بازرگان به انبارداري ، و كرد به تاراجگري ، و شاهسون به راهزني پردازيد.

ديگري آنكه